Nadciśnienie: kiedy zmierzyć ciśnienie i do kogo się zgłosić
Nadciśnienie przez lata nie daje objawów, a uszkadza serce, mózg i nerki. Podpowiadamy, jak prawidłowo mierzyć ciśnienie w domu, jakie wartości są niepokojące i kiedy iść do lekarza.
Najważniejsze w skrócie
- Ciśnienie mierz co najmniej raz w roku, a po 40. roku życia i przy obciążeniach – częściej.
- W gabinecie nadciśnienie rozpoznaje się od 140/90 mmHg, w pomiarach domowych – od 135/85 mmHg.
- Jeden wysoki wynik to nie diagnoza: potrzebna jest seria pomiarów domowych lub Holter ciśnieniowy.
- Ból w klatce piersiowej, zaburzenia mowy lub niedowład przy wysokim ciśnieniu – dzwoń pod 112.
Nadciśnienie tętnicze dotyczy co trzeciego dorosłego Polaka, a wiele osób nie wie, że je ma. Choroba przez lata nie boli – za to stopniowo uszkadza naczynia, serce, nerki i mózg. Dlatego tak ważne są regularne pomiary.
Jak prawidłowo zmierzyć ciśnienie w domu
- Używaj automatycznego ciśnieniomierza naramiennego z mankietem dopasowanym do obwodu ramienia.
- Przed pomiarem odpocznij 5 minut na siedząco, z plecami opartymi i stopami na podłodze.
- 30 minut wcześniej nie pij kawy i nie pal.
- Ręka powinna leżeć na stole, mankiet na wysokości serca.
- Wykonaj dwa pomiary w odstępie 1–2 minut – rano przed lekami i śniadaniem oraz wieczorem.
- Zapisuj wyniki przez 7 dni i zabierz je na wizytę.
Jakie wartości są prawidłowe
Ciśnienie optymalne to poniżej 120/80 mmHg. Wartości 130–139/85–89 mmHg to ciśnienie wysokie prawidłowe – sygnał, by przyjrzeć się stylowi życia. O nadciśnieniu mówimy, gdy w gabinecie ciśnienie wynosi 140/90 mmHg lub więcej, a średnia z pomiarów domowych – 135/85 mmHg lub więcej.
Do kogo się zgłosić
Z pierwszymi podwyższonymi wynikami możesz pójść do internisty. Lekarz potwierdzi rozpoznanie, zleci podstawowe badania (morfologia, glukoza, lipidogram, kreatynina, badanie moczu, EKG) i zaproponuje leczenie. Do kardiologa warto trafić, gdy ciśnienie trudno obniżyć mimo leczenia, pojawiają się kołatania serca, duszność przy wysiłku lub gdy w rodzinie były wczesne zawały i udary.
Co możesz zrobić sam
- Ogranicz sól – najlepiej poniżej 5 g dziennie (łyżeczka), pamiętając o soli ukrytej w pieczywie i wędlinach.
- Ruszaj się co najmniej 150 minut tygodniowo.
- Zadbaj o masę ciała – nawet 5 kg mniej obniża ciśnienie.
- Ogranicz alkohol i rzuć palenie.
Kiedy wezwać pomoc
Bardzo wysokie ciśnienie z bólem w klatce piersiowej, dusznością, zaburzeniami mowy, widzenia lub niedowładem to stan nagły. Nie umawiaj wizyty – dzwoń pod numer 112.
Źródła (2)
- Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego – Wytyczne postępowania w nadciśnieniu tętniczym 2019
- 2023 ESH Guidelines for the management of arterial hypertension (European Society of Hypertension)
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. W nagłych przypadkach dzwoń pod numer 112.
Kardiolog z kilkunastoletnim doświadczeniem klinicznym. Diagnozuje i leczy nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca oraz prowadzi pacjentów po zawale i zabiegach kardiologicznych.
