Słowniczek badań i skrótów

A

• Audiometria badanie słuchu, audiometria tonalna Badanie słuchu – określa, jak dobrze słyszysz dźwięki o różnej wysokości.

B

• Badanie ogólne moczu mocz, badanie moczu, osad moczu Proste badanie, które pomaga wykryć infekcje dróg moczowych, choroby nerek i cukrzycę.
• BMI wskaźnik masy ciała Stosunek masy ciała do wzrostu. Prosta ocena, czy waga mieści się w normie.

C

• Ciśnienie tętnicze RR, ciśnienie krwi, nadciśnienie Siła, z jaką krew naciska na ściany naczyń. Podaje się dwie wartości: skurczowe i rozkurczowe.
• CRP białko C-reaktywne Wskaźnik stanu zapalnego w organizmie. Rośnie szybko przy infekcjach bakteryjnych i urazach.
• Czynnik reumatoidalny (RF) RF, czynnik reumatoidalny Przeciwciała, które często występują w reumatoidalnym zapaleniu stawów.

D

• Dermatoskopia wideodermatoskopia, badanie znamion Ocena znamion w powiększeniu – pomaga wcześnie wykryć czerniaka.

E

• e-skierowanie skierowanie elektroniczne Skierowanie wystawiane elektronicznie – realizujesz je, podając kod i PESEL.
• Echo serca echokardiografia, USG serca USG serca: pokazuje budowę, zastawki i siłę skurczu mięśnia.
• EKG elektrokardiogram, EKG spoczynkowe Zapis elektrycznej pracy serca. Trwa kilka minut, jest bezbolesne.
• Elektrolity sód, potas, Na, K, jonogram Sód i potas – pierwiastki niezbędne do pracy serca, mięśni i nerwów.
• Endoskopia nosa nasofiberoskopia Obejrzenie wnętrza nosa i nosogardła cienkim endoskopem.

F

• Ferrytyna zapasy żelaza Białko magazynujące żelazo. Najlepszy wskaźnik zapasów żelaza w organizmie.
• fT4 wolna tyroksyna Hormon produkowany przez tarczycę. Uzupełnia TSH w ocenie jej pracy.

G

• Glukoza glukoza na czczo, cukier, glikemia Poziom cukru we krwi. Podstawowe badanie w wykrywaniu cukrzycy i stanu przedcukrzycowego.

H

• HbA1c hemoglobina glikowana Średni poziom cukru z ostatnich 2–3 miesięcy. Pomaga rozpoznać i kontrolować cukrzycę.
• Holter ciśnieniowy (ABPM) ABPM, całodobowy pomiar ciśnienia Automatyczne pomiary ciśnienia co 15–30 minut przez całą dobę.
• Holter EKG Holter, 24-godzinne EKG Zapis EKG przez 24–72 godziny podczas codziennych zajęć.

I

• IKP (Internetowe Konto Pacjenta) IKP, pacjent.gov.pl Bezpłatny serwis pacjent.gov.pl z e-receptami, e-skierowaniami i historią leczenia.
• INR czas protrombinowy, PT, INR Wskaźnik krzepnięcia krwi. Kontroluje leczenie lekami przeciwkrzepliwymi (acenokumarol, warfaryna).

K

• Kreatynina i eGFR kreatynina, eGFR, GFR, filtracja kłębuszkowa Ocena pracy nerek. eGFR to szacunkowa wydajność filtracji obliczana z kreatyniny.
• Kwas moczowy urany Produkt przemiany puryn. Wysoki poziom sprzyja dnie moczanowej i kamicy nerkowej.

L

• Lipidogram profil lipidowy, cholesterol, LDL, HDL, trójglicerydy Cholesterol całkowity, LDL, HDL i trójglicerydy – podstawa oceny ryzyka chorób serca i naczyń.

M

• Morfologia krwi morfologia, CBC, WBC, RBC, HGB, PLT Podstawowe badanie krwi: krwinki czerwone, białe i płytki. Pomaga wykryć anemię, infekcje i zaburzenia krzepnięcia.

O

• OB odczyn Biernackiego, ESR Szybkość opadania krwinek czerwonych. Niespecyficzny wskaźnik stanu zapalnego, rośnie wolniej niż CRP.

P

• Pantomogram zdjęcie pantomograficzne, RTG panoramiczne Panoramiczne zdjęcie wszystkich zębów i kości szczęk.
• Próby wątrobowe ALT, AST, ALAT, AspAT, enzymy wątrobowe Enzymy ALT i AST pokazują, czy komórki wątroby nie są uszkadzane.
• PSA antygen swoisty dla prostaty, PSA całkowite Białko produkowane przez prostatę. Pomocne w ocenie chorób gruczołu krokowego.
• PWZ numer prawa wykonywania zawodu Numer prawa wykonywania zawodu lekarza – potwierdza uprawnienia do leczenia.

R

• Rezonans magnetyczny (MRI) MRI, MR, rezonans Szczegółowe obrazy tkanek miękkich bez promieniowania rentgenowskiego.
• RTG rentgen, zdjęcie rentgenowskie Zdjęcie z użyciem promieniowania rentgenowskiego – kości, płuc, zatok.

S

• Spirometria badanie czynności płuc Pomiar objętości i przepływu powietrza w płucach – podstawa diagnostyki astmy i POChP.

T

• Troponina troponina sercowa, hs-troponina Białko uwalniane z uszkodzonego mięśnia sercowego. Kluczowe w diagnostyce zawału.
• TSH tyreotropina, hormon tyreotropowy Hormon przysadki sterujący tarczycą. Pierwsze badanie przy podejrzeniu niedoczynności lub nadczynności tarczycy.
• Tympanometria badanie ucha środkowego Ocena ruchomości błony bębenkowej i ciśnienia w uchu środkowym.

U

• USG jamy brzusznej ultrasonografia brzucha Obrazowanie wątroby, pęcherzyka żółciowego, trzustki, nerek, śledziony i pęcherza.
• USG stawu USG kolana, USG barku, ultrasonografia narządu ruchu Obrazowanie ścięgien, więzadeł, mięśni i płynu w stawie.
• USG tarczycy ultrasonografia tarczycy Obrazowanie tarczycy: wielkość, budowa, guzki.

W

• Witamina D 25(OH)D, 25-hydroksywitamina D Poziom witaminy D w organizmie. Niedobory w Polsce są bardzo częste, zwłaszcza od października do kwietnia.